# Türkiyədə İş Axtarışı və Məşğulluq: İŞKUR Qeydiyyatı, İş İcazəsi və Kariyer Kapısı (2026) > ### ⚡ 30 Saniyəlik Qısa Xülasə (Quick Takeaways) > 1. Türkiyədə əcnəbilərin rəsmi çalışması üçün T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tərəfindən verilən Çalışma İzni məcburidir. > 2. Bakalavr (Lisans) tələbələrinə ilk ildən sonra həftəlik 30 saatadək part-time qanuni iş hüququ tanınır; Magistr və Doktora tələbələri isə birbaşa işləyə bilər. > 3. İşəgötürən hər 1 əcnəbi işçi üçün 5 Türk vətəndaşı çalıştırma məcburiyyətindədir, lakin müəyyən sektorlar və mütəxəssislər üçün istisnalar mövcuddur. > 4. İŞKUR (Türkiye İş Kurumu) portalında 99 YKN kimlik nömrəsi olan hər bir azərbaycanlı rəsmi profil açaraq vakansiyalara müraciət edə bilər. > 5. CBİKO Kariyer Kapısı portalı universitet tələbələrinə və məzunlara rəsmi staj (təcrübə) keçmək imkanı yaradır. > 6. Siqortasız (qeyri-rəsmi) işləmək ağır idari para cezası, ölkədən sınır dışı (deport) və 1-5 illik giriş qadağası (Ç-114 tahdit kodu) riski daşıyır. > > **Qısa Xülasə:** Türkiyədə (İstanbul, Ankara, İzmir və digər şəhərlərdə) azərbaycanlılar üçün rəsmi iş imkanları, Çalışma İzni növü, 1:5 yerli işçi kvotasının azərbaycanlılara şamil olunub-olunmaması, İŞKUR əcnəbi qeydiyyatı, Kariyer Kapısı staj proqramları və sığortasız işləməyin cərimələri. > **Müəllif:** Həmvətən Miqrasiya və Hüquq Masası (T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İŞKUR, CBİKO və Türk İş Kanunu təcrübəsi əsasında) > **Tarix:** 2026-10-07 | **Kateqoriya:** İş və Karyera > **Kanonik URL:** https://hemveten.com/blog/turkiyede-is-imkanlari-iskur-calisma-izni-kariyer-kapisi-2026/ --- ## 1. Giriş: Türkiyədə Əcnəbilər üçün Məşğulluq Bazarı və 2026 Reallıqları Türkiyə Respublikasında təhsil alan on minlərlə azərbaycanlı tələbə, universitet məzunlarımız, İT və mühəndislik sahəsində çalışan mütəxəssislərimiz, eləcə də xidmət və ticarət sektorunda fəaliyyət göstərən soydaşlarımız üçün ən vacib məsələlərdən biri qanuni və rəsmi məşğulluq imkanlarıdır. Son illərdə Türkiyə əmək bazarında tətbiq edilən tənzimləmələr, Çalışma İzni (İş İcazəsi) rüsumlarının yenilənməsi və miqrasiya auditlərinin sərtləşməsi rəsmi qeydiyyatın əhəmiyyətini dəfələrlə artırmışdır. Türkiyədə rəsmi işləmək təkcə aylıq sabit gəlir əldə etmək deyil, həm də SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) sığortasına malik olmaq, səhiyyə xidmətlərindən pulsuz faydalanmaq və qanuni yaşayış (oturum) statusunu zəmanət altına almaq deməkdir. Lakin **Çalışma İzni** olmadan çalışmaq və ya saxta şifahi vadlərə inanmaq ağır maliyyə cərimələri və ölkədən deportasiya ilə nəticələnə bilər. ### 📌 25 İllik Əmək Hüququ və Miqrasiya Təcrübəsi: Şifahi İş Razılaşması Sıfır Hüquqi Dəyərə Malikdir! Türk Əmək Qanunvericiliyinə (4857 sayılı İş Kanunu və 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu) əsasən, işəgötürənin 'mən səni işə götürürəm, iş iznini sonra həll edərik' deməsi hüquqi olaraq keçərsizdir. Çalışma İzni kartı fiziki olaraq mütəxəssisin əlinə keçmədən işə başlamaq qanunsuz sayılır. ## 2. Türkiyədə Çalışma İzni (İş İcazəsi) Növləri və Şərtləri Türkiyədə əcnəbi vətəndaşlara Çalışma İzni birbaşa T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tərəfindən verilir. Qanunvericiliyə əsasən iş icazəsinin 4 əsas növü mövcuddur: - **Süreli Çalışma İzni (Müddətli İş İcazəsi):** İlk müraciətdə müəyyən bir işəgötürən və müəyyən mənzil/iş yeri üçün maksimum **1 il müddətinə** verilir. Eyni iş yerində uzadıldıqda ilk uzatmada 2 il, növbəti uzatmalarda isə 3 ilədək verilə bilər. - **Süresiz Çalışma İzni (Müddətsiz İş İcazəsi):** Türkiyədə qanuni olaraq ən azı **8 il fasiləsiz yaşayış (ikamet izni)** və ya 6 il fasiləsiz Çalışma İzni olan əcnəbilərə verilir. İşəgötürəndən asılılığı aradan qaldırır. - **Bağımsız Çalışma İzni (Müstəqil İş İcazəsi):** Türkiyədə öz biznesini quran, şirket açan və ya sərbəst mütəxəssis (freelancer/hüquqşünas/həkim) kimi çalışan əcnəbilərə verilir. - **Turkuaz Kart:** Yüksək ixtisaslı mütəxəssislərə, alimlərə, investorlara və beynəlxalq səviyyədə uğuru olan idmançı/sənətçilərə verilən xüsusi imtiyazlı iş və yaşayış kartıdır. İş İcazəsi Növü Tələb Olunan Staj / Müddət Əsas Üstünlüyü Süreli (Müddətli) İlkin müraciət (1 İl) Rəsmi SGK sığortası və yaşayış statusu Süresiz (Müddətsiz) 8 İl İkamət və ya 6 İl Çalışma İzni İş yeri dəyişdirmə azadlığı Bağımsız (Biznes) Şirkət təsisçisi / İnvestor Öz adına iş qurmaq hüququ Turkuaz Kart Yüksək İxtisas / İllik İnvestisiya Daimi məşğulluq və ailəyə oturum ## 3. İşəgötürənin 1 Əcnəbi üçün 5 Türk İşçi Tələbi: Azərbaycanlılara Aiddirmi? Türkiyədə Çalışma İzni alarkən ən çox soruşulan və çaşqınlıq yaradan məsələ **"1-ə 5 Qaydası" (1 Yabancıya 5 Türk Vatandaşı İstihdam Şartı)** qaydasıdır. Qanuna əsasən, işəgötürənin hər 1 əcnəbi işçi götürməsi üçün həmin iş yerində ən azı 5 Türk vətəndaşının SGK-lı işləməsi tələb olunur. ### ⚠️ Azərbaycanlılar Üçün Xüsusi Müddəalar və İstisnalar: Türkiyə ilə Azərbaycan arasında imzalanmış ikitərəfli əməkdaşlıq sazişləri və *Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği* çərçivəsində bəzi hallarda 5 Türk işçi şərtinə istisnalar və ya yumşalmalar tətbiq edilir: - **İT və Proqramlaşdırma Sektoru:** Şirkətdə çalışan proqramçılar, kiber təhlükəsizlik mütəxəssisləri üçün kvota istisnası tətbiq olunur. - **Xarici Dilli Mütəxəssislər / İxracat Şirkətləri:** Azərbaycan dilini və ya rus dilini bilən mütəxəssis tələb edən beynəlxalq ticarət şirkətlərində əsaslandırma mətni təqdim edildikdə yumşalma verilir. - **Türkiyə Universitet Məzunları:** Türkiyədə bakalavr və ya magistr təhsilini bitirmiş məzunların məzuniyyətdən sonra ilk 1 il ərzində edəcəyi müraciətlərdə qiymətləndirmə kriteriyaları daha çevik aparılır. ## 4. İŞKUR (Türkiye İş Kurumu) Nədir və Əcnəbilərin Qeydiyyat Proseduru **İŞKUR (Türkiye İş Kurumu)** — Türkiyə Respublikası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı rəsmi dövlət məşğulluq agentliyidir. İŞKUR ölkə üzrə minlərlə özəl və dövlət vakansiyasını cəmləşdirən ən etibarlı rəsmi bazadır. Bir çox soydaşımız elə düşünür ki, İŞKUR yalnız Türkiyə vətəndaşları üçündür. Lakin qanuni yaşayış icazəsi (İkamet Kartı) və **99 ilə başlayan YKN (Yabancı Kimlik Numarası)** olan hər bir azərbaycanlı İŞKUR portalında rəsmi olaraq profil aça bilər. ### 📍 İŞKUR Portalında Əcnəbi Qeydiyyatı Addımları (iskur.gov.tr): - **e-Devlet İlə Giriş:** [iskur.gov.tr](https://www.iskur.gov.tr) saytına daxil olub *"İnternet Şubesi"* bölməsindən e-Devlet şifrəniz və 99 YKN nömrənizlə giriş edin. - **Özgeçmiş (CV) Doldurulması:** Təhsil məlumatlarınızı (universitet, ixtisas), iş təcrübənizi və bildiyiniz xarici dilləri dəqiq qeyd edin. - **İş Aranyan Qeydiyyatı:** Profilinizi "İş Arayan" statusuna keçirin. İŞKUR alqoritmi ixtisasınıza uyğun vakansiyaları SMS və e-poçt vasitəsilə sizə bildiriş olaraq göndərəcəkdir. - **İŞKUR Meslek Danışmanı İlə Görüş:** Yaşadığınız rayonun İŞKUR müdirliyinə yaxınlaşaraq sizə təyin olunmuş İş Danışmanı ilə görüşə və peşə təlimi kurslarına (İEP) yazıla bilərsiniz. ## 5. Kariyer Kapısı (CBİKO Staj Kapısı): Tələbələr və Məzunlar Üçün Rəsmi Staj Türkiyə Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi (CBİKO) tərəfindən yaradılmış **Kariyer Kapısı (kariyerkapisi.cbiko.gov.tr)** portalı universitet tələbələrinə dövlət qurumlarında və özəl sektorun aparıcı şirkətlərində rəsmi staj (təcrübə) keçmək imkanı yaradır. Türkiyə universitetlərində təhsil alan azərbaycanlı tələbələr də Kariyer Kapısı üzərindən **"Ulusal Staj Programı"** müraciətlərinə qatıla bilərlər. Staj müddətində tələbələrin sığortası universitet və ya dövlət tərəfindən ödənilir və onlara rəsmi staj təzafət ödənişi (asgari ücretin 1/3-dən az olmamaqla) verilir. ### 💡 Kariyer Kapısı Staj Müraciətində Qızıl Qaydalar: - Müraciətlər adətən hər ilin Yanvar - Mart aylarında açılır. - YÖKSİS sistemi vasitəsilə universitet qiymət ortalamanız (GNO) və akademik göstəriciləriniz avtomatik çəkilir. - Uğurlu staj keçən azərbaycanlı tələbələr məzuniyyətdən sonra həmin şirkətlərdən birbaşa rəsmi Çalışma İzni təklifi alırlar. ## 6. Tələbələrin Qanuni İşləmək Hüquqları: Önlisans, Lisans, Yüksek Lisans və Doktora Fərqləri Türkiyədə tələbə ikaməti (Öğrenci İkamet İzni) ilə yaşayan azərbaycanlı tələbələrin işləmək hüququ 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanununda dəqiq tənzimlənmişdir. Təhsil pilləsindən asılı olaraq qaydalar fərqlənir: - **Önlisans və Lisans (Bakalavr) Tələbələri:** Bakalavr tələbələri ilk tədris ilini (1-ci kursu) tamamladıqdan sonra rəsmi Çalışma İzni almaq şərtilə **həftədə maksimum 30 saat (part-time)** işləyə bilərlər. İlk tədris ilində bakalavr tələbələrinin işləməsi qadağandır. - **Yüksek Lisans (Magistr) və Doktora Tələbələri:** Magistr və doktorantura tələbələri üçün 1-ci il məhdudiyyəti və ya 30 saatlıq həftəlik limit yoxdur. Onlar müraciət edərək tam iş günü (full-time) Çalışma İzni ala bilərlər. - **Universitet Asistentliyi (Burslu/Asistan Öğrenci):** Universitetlərdə elmi-tədqiqat layihələrində və ya laboratoriyalarda çalışmaq üçün universitet rəhbərliyinin xüsusi icazəsi kifayətdir. Daha ətraflı tələbə ikaməti qaydaları üçün [Türkiyədə Tələbə İkaməti Bələdçimizə](/blog/turkiyede-telebe-ikamet-izni-ve-yos-qebul-beledcisi-2026/) və yaşayış icazəsi detalları üçün [Türkiyədə İkamət İzni 2026 Bələdçimizə](/blog/turkiyede-ikamet-izni-oturum-2026-fatura-ziddiyyeti-qapali-mehelleler-ve-addim-addim-beledci/) keçid edə bilərsiniz. ## 7. Siqortasız (Kayıt Dışı) İşləməyin Cərimələri, Sınır Dışı (Deport) və İnzibati Məsuliyyət Türkiyədə Çalışma İzni olmadan və ya sığortasız (kayıt dışı) çalışmaq həm işçiyə, həm də işəgötürənə ağır qanuni məsuliyyət yaradır. SGK və Çalışma Bakanlığı müfəttişləri tərəfindən keçirilən yoxlamalarda sığortasız işləyən əcnəbi aşkar edildikdə aşağıdakı sanksiyalar tətbiq olunur: ### ⚠️ 2026-cı İl Cərimə və Deportasiya Qaydaları: - **Əcnəbi İşçiyə Verilən İnzibati Cərimə:** Qeyri-rəsmi çalışan əcnəbiyə 20.000 TL-dən çox idari para cezası kəsilir. - **İşəgötürənə Verilən Cərimə:** Hər bir siqortasız əcnəbi üçün işəgötürənə 50.000 TL-dən çox cərimə tətbiq edilir və əcnəbinin yol/yaşayış xərcləri işəgötürəndən müsadirə olunur. - **Sınır Dışı (Deportasiya) və Ç-114 Tahdit Kodu:** Qeyri-rəsmi çalışan əcnəbi Göç İdarəsinin Geri Gönderme Merkezi (GGM) müəssisəsinə teslim edilir və ölkəyə 1 ildən 5 ilədək giriş qadağası (Ç-114 tahdit kodu) qoyularaq sınır dışı edilir. ## 8. Azərbaycandan Türkiyədə İş Tapmaq: Portallar, LinkedIn və CV Hazırlığı Azərbaycanda ikən Türkiyədə rəsmi iş tapıb Çalışma İzni almaq tamamilə mümkündür. Bunun üçün Türkiyənin ən məşhur iş elanları portallarından istifadə edə bilərsiniz: - **Kariyer.net:** Türkiyənin ən böyük özəl iş elanları şəbəkəsi. Profilinizdə 'Çalışma izni talebi vardır' qeydi etməyiniz tövsiyə olunur. - **LinkedIn Turkey:** Xüsusən İT, Maliyyə, Mühəndislik və İdarəetmə sahəsində beynəlxalq şirkətlərin vakansiyaları. - **Eleman.net və Yenibiris.com:** Xidmət, logistika və istehsalat sektorunda vakansiyalar. ## 9. Qazancın Transferi: Qazandıqlarınızı Azərbaycana Keçirmək Türkiyədə rəsmi işləyib lirə və ya valyuta ilə qazandığınız maaşı Azərbaycandakı ailənizə və ya şəxsi bank hesabınıza göndərərkən bank komissiyalarına diqqət yetirməlisiniz. Nağd pulu özünüzlə daşımaq yerinə rəsmi bank SWIFT köçürmələri və ya aşağı komissiyalı beynəlxalq pul transferi platformaları vasitəsilə göndərə bilərsiniz. Ətraflı müqayisə üçün [Türkiyədən Azərbaycana Pul Göndərmək Bələdçimizə](/blog/turkiyeden-azerbaycana-pul-gondermek-en-serfeli-yollar-2026/) və ya birbaşa [Wise Hesabı](https://wise.com/invite/u/hemveten) vasitəsilə ən aşağı rəsmi məzənnə ilə pul transfer edə bilərsiniz. ## 10. Yekun Söz və 6 Addımlıq Yoxlama Siyahısı (Checklist) Türkiyədə qanuni və təhlükəsiz işləmək üçün bu 6 addımlıq yoxlama siyahısını mütləq yadda saxlayın: - ✅ Çalışma İzni fiziki kart kimi əlinizə keçmədən işə BAŞLAMAYIN. - ✅ İŞKUR portalında (iskur.gov.tr) e-Devlet vasitəsilə rəsmi profil açın. - ✅ Tələbəsinizsə ilk tədris ilindən sonra həftəlik 30 saatlıq rəsmi part-time iş hüququnuzdan istifadə edin. - ✅ CBİKO Kariyer Kapısı portalında dövlət və özəl staj proqramlarını izləyin. - ✅ Siqortasız (kayıt dışı) işləmək təkliflərini rədd edin (deportasiya və Ç-114 kod riski). - ✅ İş müqavilənizin 1 nüsxəsini şəxsi arxivinizdə rəsmi olaraq saxlayın. ### 📱 Həmvətən İcmasında İş Elanları və Təcrübə Bölüşün Türkiyədə iş axtarmaq, soydaşlarımızın vakansiya elanlarına baxmaq və hüquqi suallarınıza cavab tapmaq üçün Həmvətən tətbiqini yükləyin. [Həmvətən Tətbiqini İndi Yükləyin](/) ## Tez-tez Verilən Suallar (FAQ) **Sual: Tələbə ikaməti ilə qanuni olaraq part-time işləmək mümkündürmü?** **Cavab:** BƏLİ! Türkiyədə bakalavr (lisans) və önlisans tələbələri ilk tədris ilini tamamladıqdan sonra rəsmi Çalışma İzni almaq şərtilə həftədə maksimum 30 saat (part-time) qanuni işləyə bilərlər. Magistr və doktora tələbələri üçün isə 1-ci il məhdudiyyəti yoxdur, onlar birbaşa işləyə bilərlər. **Sual: İşəgötürənin hər 1 əcnəbi üçün 5 yerli işçi saxlamalıdır qaydası azərbaycanlılara da aiddirmi?** **Cavab:** Ümumilikdə bəli, lakin İT, proqramlaşdırma, xarici dil bilən eksport mütəxəssisləri və Türkiyə universitetlərindən yeni məzun olan azərbaycanlılar üçün 1:5 kvotasında xüsusi yumşalmalar və müstəsna əsaslandırma qaydaları tətbiq edilir. **Sual: İŞKUR-da qeydiyyat zamanı hansı sənədlər tələb olunur?** **Cavab:** İŞKUR (iskur.gov.tr) portalında qeydiyyat üçün 99 ilə başlayan YKN (Yabancı Kimlik Numarası), aktiv İkamət Kartı, e-Devlet şifrəsi və təhsil diplomunuzun məlumatları kifayətdir. **Sual: Kariyer Kapısı (Staj Kapısı) üzərindən staj keçmək üçün əcnəbi tələbələrə icazə verilirmi?** **Cavab:** BƏLİ! Türkiyə universitetlərində təhsil alan azərbaycanlı tələbələr CBİKO Kariyer Kapısı (kariyerkapisi.cbiko.gov.tr) portalında Ulusal Staj Programına müraciət edərək dövlət qurumlarında və özəl şirkətlərdə rəsmi staj keçə bilərlər. **Sual: İş icazəsi müraciəti rədd edilərsə Göç İdarəsi ikamət iznini ləğv edirmi?** **Cavab:** Xeyr! Çalışma İzni müraciətinin rədd edilməsi mövcud tələbə və ya qısamüddətli ikamət kartınızı avtomatik ləğv etmir. Lakin iş izni olmadan çalışarkən tutularsanız ikamətiniz ləğv edilərək sınır dışı (deport) qərarı verilir. **Sual: Türkiyədə siqortasız çalışarkən tutulduqda deportasiya qərarı (tahdit kodu) neçə illik qoyulur?** **Cavab:** Siqortasız (kayıt dışı) çalışan əcnəbiyə 20.000 TL-dən çox idari para cezası verilir, Geri Gönderme Merkezine teslim edilir və 1 ildən 5 ilədək ölkəyə giriş qadağası (Ç-114 tahdit kodu) qoyularaq sınır dışı edilir. **Sual: Azərbaycanlı məzunlar üçün Çalışma İzni alarkən diplomun denkliyi (YÖK) tələb olunurmu?** **Cavab:** Türkiyə universitetlərindən məzun olanların diplomları birbaşa tanınır və denkik tələb olunmur. Azərbaycan və ya digər xarici universitet məzunları üçün isə həkimlik, mühəndislik və hüquq kimi tənzimlənən peşələrdə YÖK Denklik Belgesi tələb olunur. --- *Bu sənəd [Həmvətən](https://hemveten.com) platformasının rəsmi bələdçisidir. Tətbiqi yükləyin: [iOS App Store](https://apps.apple.com/app/hemveten/id6789417573) | [Google Play](https://play.google.com/store/apps/details?id=com.hemveten.app)*